Naprężenie styczne oznacza siłę działającą równolegle do powierzchni obiektu, przypadającą na jednostkę powierzchni. Gdy do górnej i dolnej powierzchni kwadratowego elementu przykładane są siły równoległe, lecz skierowane przeciwnie, dochodzi do odkształcenia kształtu obiektu, a wewnątrz materiału generowane jest naprężenie styczne.
Spis treści
TogglePowstawanie maksymalnego naprężenia stycznego w pręcie
Rozważmy przypadek osiowego rozciągania lub ściskania metalowego pręta o przekroju kołowym. Na przekroju prostopadłym do osi pręta występuje wyłącznie naprężenie normalne, ponieważ działa jedynie siła osiowa.
Jednak stan naprężenia w materiale nie ogranicza się tylko do przekroju prostopadłego. Na przekrojach nachylonych pod różnym kątem względem osi pręta występują jednocześnie:
- naprężenia normalne,
- naprężenia styczne.
Stan ten można jednoznacznie opisać za pomocą koła Mohra. Analiza pokazuje, że:
- naprężenie styczne pojawia się na przekroju nachylonym,
- maksymalna wartość naprężenia stycznego występuje na przekroju nachylonym pod kątem 45° względem osi działania siły.
W praktyce oznacza to, że podczas osiowego rozciągania metalowy pręt ma tendencję do pęknięcia wzdłuż płaszczyzny nachylonej pod kątem 45°, co jest charakterystyczne dla materiałów plastycznych.
Teoria Treski – kryterium zniszczenia materiału
Teoria, która opisuje to zjawisko, nazywana jest teorią maksymalnego naprężenia stycznego, znaną również jako teoria Treski. Zgodnie z jej założeniami:
- zniszczenie (uplastycznienie) materiału następuje wtedy,
- gdy maksymalne naprężenie styczne w obiekcie osiąga wartość graniczną charakterystyczną dla danego materiału.
Teoria Treski jest jedną z podstawowych teorii stosowanych do przewidywania uplastycznienia i zniszczenia materiałów, szczególnie metali.
Najczęściej porównuje się ją z innym popularnym kryterium wytrzymałościowym, jakim jest teoria maksymalnej energii odkształcenia postaciowego (teoria von Misesa–Henkego), która opiera się na energii związanej z naprężeniami dewiatorowymi, a nie na samym maksimum naprężenia stycznego.
Zapraszamy do zapoznania się ze stroną: Analizy metodą elementów skończonych.

